Is spreekangst een irrationele angst?

Links genoemd in de video:

Persoonlijke coaching Spreekangst oplossen

Weg met Spreekangst! Online training

De psychologie van spreekangst: hoe ontstaat spreekangst en hoe kunnen we spreekangst oplossen

Transcript van de video

Hallo, Tim Koetske hier. Leuk dat je kijkt. Ik ga het hebben over spreekangst en de vraag: Is spreekangst een irrationele angst?

Zo wordt het wel eens gezien, dat het een irrationele angst is, omdat het een angst is die dus buiten proporties is ten opzichte van het gevaar waar je in vertoeft.

Een voorbeeld van een irrationele angst is bijvoorbeeld de angst voor paalde beestjes, een spinnetje in Nederland of opvliegende duiven. Er is eigenlijk geen echt gevaar. De reactie is heel heftig.

En in sommige opzichten kan spreekangst daar onder vallen. Maar toch, ik denk dat spreekangst er heel erg tussenin zit. En sommige facetten daarvan zijn absoluut niet irrationeel. Want laten we eerlijk wezen, in een spreeksituatie is er toch een beoordeling. Er zijn toch mensen die naar je kijken, naar je luisteren en die gaan daar wat van vinden.

En als jij een bepaald doel wilt bereiken met jouw presentatie of spreken, dan kan het dus ook zo zijn dat je dat doel niet bereikt. Om wat voor reden dan ook. En om dus een angst te hebben voor dat het misgaat, is wel heel menselijk en niet volledig irrationeel.

Daarnaast is spreekangst geen enkelvoudige angst. Het is niet het simpele: persoon ziet beestje, reageert op trigger en dat is het. Nee, spreekangst is een sociale angst en er komen heel veel verschillende facetten bij.

Zo is er dus de angst die je hebt als je voor die mensen staat en daadwerkelijk moet gaan spreken. Dat is een onderdeel van spreekangst. Maar er is ook de vooraf spanning.

Op het moment dat je het niet leuk vindt om daar te gaan staan en je weet je moet morgen, overmorgen of volgende week die presentatie gaan houden, gaan heel veel mensen van tevoren al spanning ervaren. En dat hoort er dus ook bij.

En hoe dan ook, op dat moment anticipeer je dus op een moment in de toekomst, waarvan jij weet, rationeel weet jij dat, dat dat geen fijn moment is. Dus dat is eigenlijk niet irrationeel.

Dan is er nog een derde facet van spreekangst, is dat je niet alleen maar anticipeert op het spreekmoment, maar anticipeert op de heftige reactie die je wellicht gaat ervaren als je aan het spreken bent. Je bent dus eigenlijk ook bang voor de angst, bang voor de paniekreactie en bang voor de heftige fysieke verschijnselen die je beperken, die je lam leggen en die je presentatie omlaag halen. En helaas versterken die dingen elkaar.

In mijn coachingstraject moeten we dus naar al die facetten gaan kijken. Ten eerste willen we die primaire angst, dus de angst die je hebt als je daadwerkelijk voor die groep mensen staat, omlaag krijgen. Stel dat een tien de meest heftige spanning is die je je kan voorstellen en nul een volledige afwezigheid van spanning: de meeste mensen die bij mij komen zitten in ieder geval boven een zes, maar meestal rond een zeven, acht of negen. En heel soms zelfs een tien. en dat willen we onder een vier hebben. Want dan heb je namelijk weer controle.

En daarnaast willen we dus ook die anticiperende angst omlaag krijgen. Wat er is gebeurd, is dat je het vertrouwen in je lichaam bent kwijtgeraakt. Als jouw lichaam regelmatig gewoon een heftige angstreactie heeft gehad tijdens een presentatie, tijdens een praatje voor een groep mensen of tijdens een voorstelrondje, dan leer je dus je lichaam te wantrouwen.

En natuurlijk ben je daar bang voor. Ik zou ook bang zijn als ik zou weten dat ik ga morgen een paniekaanval ga krijgen. Dat is gewoon echt naar en niet leuk en het is dus geen irrationele angst om daar bang voor te zijn.

Maar als de primaire angst is opgelost of in ieder geval dusdanig is afgezwakt zodat er weer controle is, dan zie ik dat mensen heel snel weer het vertrouwen terugwinnen in hun lichaam en in hun reacties.

Omdat het onderbewustzijn niet meer al die drama scenario’s associeert met spreken voor een groep. Want op het moment dat het onderbewustzijn weet: “hé, dit werkt niet meer en ik heb veel betere tools in me zitten om dat soort situaties te managen en ik ben in staat om dat te doen en ik voel dat ook”, dan zal die anticiperende spanning snel afnemen en het is dan heel leuk om te zien hoe mensen dus momenten beleven en dat ze merken van, “hé, mijn lichaam blijft gewoon veel rustiger!” En dan ga je weer vertrouwen krijgen. En dan worden dingen alles maar beter.

Dus ik vind spreekangst geen irrationele angst. Al zitten er misschien hier en daar wat facetten van in. Maar heel veel dingen zijn ook gewoon heel echt. In de spotlight staan is gewoon spannend.

Dus voor wie last heeft van spreekangst, zal ik onder de video nog wat links zetten over spreekangst die je wellicht interesseren: Hoe spreekangst in elkaar zit, Hoe je het oplost en over mijn coaching. En over mijn online training tegen spreekangst.